uit de kranten van vijftig jaar geleden

Januari 1976

Nieuws is vluchtig. Bekende uitspraken zijn ‘in de krant van vandaag wordt morgen de vis verpakt’ en ‘de krant van vandaag ligt morgen als ondergrond in de kattenbak’. Toch is ‘oud nieuws’ voor wie in geschiedenis is geïnteresseerd, vaak boeiend om terug te lezen. Een boekenreeks als Het aanzien van [jaartal]. Twaalf maanden wereldnieuws in beeld blijkt elk jaar weer uitermate populair. Ook lokaal nieuws verdient het om zo af en toe eens onder het krantenstof vandaan gehaald te worden. Wie weet nog wat er vijftig jaar geleden in Alphen actueel was?

Met ingang van 1 januari 1976 verhuisde de Leidse uitgeverij Sijthoff, die in 1851 was begonnen door Albert Willem Sijthoff, vanuit de binnenstad van Leiden naar Alphen aan den Rijn. De fusie in 1973 met de hier gevestigde uitgeversmaatschappij Samsom, in 1882 opgericht door Nicolaas Samsom, had in de jaren daarna één ding duidelijk gemaakt. Het was uit economisch oogpunt veel rendabeler om de drukkerij uit de Leidse Doezastraat naar de Prinses Margrietlaan 1 in Alphen aan den Rijn te verplaatsen: ‘Met 340 man moet Samsom-Sijthoff voortzetten wat eens in Alphen, respectievelijk Leiden is gestart door een tweetal harde werkers. Ondanks de sombere toestand waarin het drukkersbedrijf verkeert (in het buitenland wordt goedkoper gedrukt) ziet men bij Samsom-Sijthoff de toekomst met vertrouwen tegemoet. Zeker aan het informatieve product dat daar thans vervaardigd wordt (een groot aantal vak-, hobby- en verenigingsbladen en uitgaven op sociaal maatschappelijk terrein) zal nog wel enige tijd een flinke behoefte bestaan.’

Deze verhuizing betekende een flinke opsteker voor de werkgelegenheid in Alphen. Het bedrijf zocht in het kader van de voortschrijdende automatisering niet alleen mensen met kennis van computersystemen, maar ook een gediplomeerd handzetter kon er nog steeds een goede baan vinden.

Aan de Prinses Margrietlaan rolden vanaf 1976 onder meer de beroemde boeken van detectiveschrijfster Agatha Christie (Moord op de Nijl, Tien kleine negertjes, Trein 16.50 uur), die daarvoor in Leiden door Sijthoff werden gedrukt, van de persen. Maar ook de herdrukken van Het boek van Ot en Sien van Jan Ligthart en H. Scheepstra verlieten in grote stapels de productiehal. Samsom drukte, als vanouds, vakbladen zoals Adressengids voor de bouwwereld, Handboek voor gemeenteraadsleden en Bedrijfskunde, tijdschrift voor modern management. Anno 1983 verhuisde de Sijthoff-tak naar Amsterdam en ook de naam Samsom verdween uit Alphen. Samsom werd, na een fusie met uitgeverij Wolters, ingelijfd bij het nog steeds in Alphen gevestigde Wolters Kluwer. Het enige wat nog herinnert aan Samsom is een straatnaambordje tussen de Wilhelminalaan en de Stevinstraat, de plaats waar in 1882 Nicolaas Samsom zijn drukkerij is begonnen.