Uit de bibliotheek van de HVA (10)

door Berry Dongelmans

De Gids voor Alphen aan den Rijn uit 1976, wie heeft deze nog? Als de nieuwe voor 1977 verscheen, werd de oude weggegooid. Net zoals vroeger een oude telefoongids met het oud papier werd meegegeven zodra de nieuwe was bezorgd. Gelukkig wordt er in de bibliotheek van de Historische Vereniging Alphen nog een exemplaar bewaard. Deze en andere publicaties staan in de studiezaal en welke er nog meer zijn, kan je vinden via https://www.hvalphen.nl/studiezaal/

Zo’n Gids voor Alphen aan den Rijn uit 1976 vormt voor de lokaal-historicus een prachtige bron van kennis over de geschiedenis van Alphen. Bladerend in zo’n Gids wordt het ‘verhaal’ van Alphen van vijftig jaar geleden getoond.

132 pagina’s Alphense geschiedenis
De Gids was ín eerste instantie bedoeld voor ‘nieuwe inwoners’ die ‘moeite hebben met de doolhof van adressen van organisaties, verenigingen en instellingen enz.’ Hij beoogt de gebruiker ‘de weg te wijzen in de veelheid van aktiviteiten, welke zich in deze gemeente afspeelt’, aldus toenmalig burgemeester R.M. Gallas in het voorwoord. Hoewel na vijftig jaar de actuele informatie achterhaald is, geeft de Gids anno 2026 een beeld van onder meer het verenigingsleven, de kerkgenootschappen, de scholen en de gemeentelijke instellingen van een halve eeuw geleden. Het boekje bevat ook een plattegrond van het toenmalige Alphen, inbegrepen Aarlanderveen en Zwammerdam. Woonwijken als Berendrecht en Kerk en Zanen bestaan nog niet en de N11 moet nog worden aangelegd. De Albert Schweitzerbrug is, als de Gids begin 1976 verschijnt, al ingetekend, maar zal pas in september van dat jaar officieel worden geopend.

Alphen aan den Rijn begin 1976

Hij bevat ook een groot aantal advertenties van nog bestaande, maar ook van inmiddels verdwenen bedrijven en winkels. In dat opzicht vormt zo’n boekje eveneens het ‘geheugen’ van een deel van Alphens toenmalige bedrijvigheid.

Een willekeurige bladzijde uit de inhoudsopgave laat een gevarieerd aantal onderwerpen zien, van noodslachtplaats tot konijnenfokvereniging, van de ophaaldagen van het huisvuil tot de actie ‘Moeders voor moeders’. En in 1976 heeft Alphen een midgetgolfbaan en wie wil, kan in verenigingsverband op gymnastiek, handbal, hockey, judo, karate, korfbal of de hengel-, motor- en autosport beoefenen. En wil je zingen, koren genoeg.

Zo’n handige gedrukte Gids verschijnt tegenwoordig niet meer. Alles is op het internet te vinden. Of al die digitale informatie betreffende 2026 over vijftig jaar nog steeds beschikbaar is, valt te betwijfelen. Nee, dan biedt zo’n gedrukte Gids voor de vastlegging van de geschiedenis van Alphen toch meer zekerheid. Gelukkig heeft de Historische Vereniging van een groot aantal jaren die gedrukte gidsen over Alphen in haar bibliotheek, net als die oude telefoongidsen die niemand meer heeft.