Juni 1976

Door Berry Dongelmans

EERSTE STOPLICHTEN IN ALPHEN

Tot aan 1976 was Alphen, zoals dat toen werd genoemd, een ‘lichtloze’ gemeente, dat wil zeggen dat zij geen verkeerslichten kende. Daar kwam in de loop van dat jaar verandering in. Van juni-september werd een tiental verkeersinstallaties geplaatst die voor een vlotte en veilige afwikkeling van het verkeer moesten gaan zorgen.

‘Ultramoderne verkeersbeheersing in Alphen’, kopt de Rijn en Gouwe: ‘Computer als super-verkeersagent’. Er zijn twee ketens gepland. De ene loopt van de Alphense Brug via de Van Boetzelaerstraat naar de Oranje-Nassausingel,

de andere behelst het traject kruising Ambonstraat-Willem de Zwijgerlaan, waarbij op de Prins Bernhardlaan ter hoogte van de Tolstraat, de Jan Nieuwenhuijzenstraat, de Van Nesstraat, de Zoutmanstraat en de Hoorn verkeerslichten worden geplaatst. Vijftig jaar later is de eerste keten, met uitzondering van de oprit naar de Oranje Nassausingel, inmiddels verdwenen. De reeks stoplichten op de Prins Bernhardlaan staat er nog steeds. In 1976 vormen deze verkeerslichten een noviteit, vooral omdat ze aangestuurd worden door een computer, een elektronisch brein dat sneller en zekerder werkt dan de menselijke hersenen: ‘Het krijgt signalen binnen van de verkeersinstallaties in Alphen en beslist welk verkeerslicht op groen springt, welk op rood en hoe lang dat allemaal duurt.’ Er zijn wel grenzen aan wat het apparaat allemaal kan, maar ingesteld is in elk geval dat autobussen, mits uitgerust met een zendertje, zoveel mogelijk voorrang krijgen. Dat zendertje, zo legt de verslaggever uit ‘geeft de in de grond liggende kabels een signaal door waarmee aan de computer wordt gemeld dat een autobus nadert. Vervolgens wordt het licht zo snel mogelijk op groen gezet.’ Wat het systeem niet kan, althans dat hebben de deskundigen niet kunnen programmeren, is ‘een mooie jonge vrouw in een sportauto met voorrang groen licht geven.’  Afhankelijk van het verkeersaanbod kan er wel met een zogenaamde groene golf worden gewerkt. Een auto kan dan met een bepaalde snelheid moeiteloos in één keer door alle stoplichten heenrijden, omdat ze kort na elkaar op groen springen.

Omdat Alphen nu pas goed met het plaatsen van verkeerslichten begint ‘hebben wij meteen voor de meest moderne methode kunnen kiezen’, licht een gemeenteambtenaar toe. De computer is opgesteld ‘in een klein, hermetisch afgesloten en tegen vocht beveiligd kamertje in de kelder van het gebouw van Openbare Werken in de Castellumstraat.’ Voor anderhalf miljoen gulden zal, zo is anno 1976 de verwachting, ‘het verkeersbeeld in Alphen er wat rustiger door worden.’