door Ria Vitters

Op de drie afbeeldingen staat de tekenaar c.q. fotograaf op ongeveer dezelfde plek, vóór de Hofbrug, met zijn rug naar de Pr. Hendrikstraat en kijkend in de Julianastraat.

Gravure uit 1749 door Hendrik Spilman, gemaakt met enige fantasie. Toch zegt dit wel iets over de bebouwing in het ‘zuideinde’ van het dorp, nu Julianastraat. Rechts staat het Schoutenhuis, dat toen al was gebouwd in zijn huidige vorm en hoogte. De andere panden in het dorp bestonden uit één woon(winkel)laag met klokgevel en een pannendak. Waarschijnlijk stonden er méér panden en is dit een impressie. De kerk torent hoog boven de huizen uit. Helemaal links de heining en bomen behorend bij de tuinen van het Hof van Alphen. (De hoge stenen Hofbrug over de Molenvliet ontbreekt op deze tekening, maar lag er in die tijd al wel.)

Foto, gemaakt rond 1900. Wat direct opvalt is de Hofbrug, een ijzeren klapbrug, gemaakt in 1897. De brug lag over het omloopkanaal (voorheen Molenvliet) dat was doorgetrokken tot de spoorhaven. Zo was het mogelijk goederen van de Rijn naar de treinen te transporteren. Vóór de brug is bebouwing te zien aan weerskanten van de weg. Achter de brug, rechts het Schoutenhuis en links de woonwinkelpanden, waarvan sommigen met een extra verdieping. Daardoor is de kerk nauwelijks meer te zien op twee spitsjes na (te zien onder de boog van de brug door)

Recente foto. De Hofbrug is een vaste lage brug geworden. De bebouwing, rechts vóór de brug is drastisch veranderd, de woningen links zijn verdwenen en vervangen door een weg, de Hoflaan. Achter de brug, rechts, het volledig gerestaureerde Schoutenhuis, nu Café 1640. En rechts een modern appartementencomplex met winkelpand daaronder. In de verte is nog net de toren van de Adventskerk te zien, die in 1922 is herbouwd op dezelfde plek waar de vorige kerk stond. Deze was in 1916 door brand verwoest.

Meer weten?

In Viersprong 91 van mei 2007 staan twee uitgebreide artikelen. De eerste gaat over het Schoutenhuis en omgeving. En de tweede gaat over de restauratie van het Schoutenhuis..

In Viersprong 168 van aug. 2026 staat een uitgebreid artikel over de Spoorhaven, de Havenstraat en de bruggen over het Kanaal. (zie nieuwe Viersprong). Losse nummers zijn verkrijgbaar in de Vergulde Wagen (zie website)