Tijdens openingstijden
Openingstijden: wo: 14.00 uur - 16.00 uur | za: 11.00 uur - 16.00 uur
November 1976
Alphense Kunstuitleen van start
Door Berry Dongelmans
Eind jaren zestig, begin jaren zeventig van de vorige eeuw kon men in verschillende steden in ons land een Kunstuitleen vinden. Het fenomeen ‘kunstuitleen’ was in de jaren vijftig in Amsterdam ontstaan, toen nog Stichting Beeldende Kunst geheten. Het doel van zo’n Kunstuitleen was het werk van beeldend kunstenaars dichter bij het (gewone) publiek te brengen. In Alphen opende de Kunstuitleen – de veertiende in ons land – op 12 november 1976 zijn deuren.
Aanloop
In de week voorafgaand aan de opening werd er hard gewerkt in het pand Rijnkade 11, waar in die tijd het Bureau Jeugd en Culturele Zaken van de gemeente was gehuisvest. De voormalige vergaderzaal werd omgebouwd tot uitleenruimte van de Kunstuitleen. Beheerster Anneke den Holder was druk bezig alle kunstwerken, waaronder een groot aantal etsen, lino’s, litho’s en zeefdrukken, in te lijsten. De afgelopen maanden was zij bezig geweest kunstenaars te benaderen die een of meer werken ter beschikking wilden stellen. De belangstelling was overweldigend en de selectiecommissie kon dus uit een ruim aanbod kiezen. De signalen voor een goede start waren hoopvol. Voor haar genoeg redenen ‘om aan te nemen, dat de kunstuitleen binnen een paar maanden het aanvankelijk beoogde aantal van honderd leden zal tellen en dat dit aantal ook binnen vrij korte tijd verdubbeld kan zijn’.
Bij de start waren er in de collectie zo’n 230 werken van in die tijd bekende kunstenaars als Jan van Heel (Den Haag), Cyril Lixenberg (Amsterdam), Peter Oosterbos (Roosendaal) en Theo Hoogewerf (Nieuwkoop). Al snel groeide de voorraad naar 300 werken. Bij elkaar vertegenwoordigde de collectie een waarde van ruim 120.000 gulden.
Opening
De Kunstuitleen kon worden geopend dankzij een startsubsidie van tienduizend gulden van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland. De Provincie Zuid-Holland beloofde om in 1977 en 1978 voor drieduizend gulden aan abonnementen af te nemen. Verder subsidieerde ook het Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werken de Kunstuitlenen: ‘CRM betaalt huurvergoedingen aan de kunstenaars, die tien procent van de waarde van het kunstwerk bedragen, met een maximum van honderd gulden per jaar.’
Na maanden van voorbereiden was het dan zover. Op vrijdag 12 november opende wethouder H. Donker met het doorknippen van een lint officieel de Kunstuitleen in Alphen. Voorzitter van de Kulturele Raad, M.B. Figee (links) overhandigde haar een abonnement.
Huren of kopen
Particulieren of bedrijven konden bij de Kunstuitleen tegen een gering bedrag per maand (5 gulden) een kunstwerk huren en mee naar huis nemen om aan de muur te hangen of neer te zetten. Behalve huren kon men, via een uitgekiend spaarsysteem (men betaalde dan 15-20 gulden per maand), ook kopen. Van het huur-koopbedrag werd vervolgens 75% gespaard, zodat men op den duur met het gespaarde bedrag een favoriet kunstwerk kon kopen. De overheid subsidieerde ook nog eens 20% van het aankoopbedrag. Het gespaarde geld ging na de aankoop vervolgens naar de kunstenaar wiens kunstwerk men uiteindelijk kocht. Een kunstwerk mocht maximaal zes maanden gehuurd worden; daarna moest het worden ingeleverd en ‘geruild’ tegen een ander werk. Maar wie er na een week al op uitgekeken was, mocht het eveneens weer terugbrengen en omwisselen voor een ander kunstwerk. Menig Alphenaar heeft dankzij de Kunstuitleen nu een of meer werken in huis die men anders nooit had kunnen aanschaffen. Bronnen: Rijn en Gouwe 16 oktober 1976, Leidsch Dagblad 10 november 1976, Leidse Courant en Rijn en Gouwe 13 november 1976